طرز تهیه کلوچه فومن خانگی | اصیل و خوشمزه

کلوچه فومن یکی از معروف ترین سوغات های خوراکی استان گیلان است که با خمیر نرم و لطیف و مغزی خوش عطر از گردو، شکر، دارچین و هل تهیه می شود. این کلوچه سنتی به دلیل عطر و طعم خاص خود، یکی از محبوب ترین شیرینی های شمال ایران است و معمولا در کنار یک فنجان چای تازه سرو می شود.

اگر امکان سفر به فومن را ندارید، می توانید با تهیه مواد اولیه ساده، طرز تهیه کلوچه فومن خانگی را در خانه امتحان کنید. در این دستور، روش آماده کردن خمیر، مواد میانی، شکل دادن کلوچه و پخت آن را مرحله به مرحله توضیح می دهیم.

مواد لازم برای خمیر کلوچه فومن

مواد لازم برای مغز کلوچه فومن

طرز تهیه خمیر کلوچه فومن

مرحله اول: مخلوط کردن مواد تر

ابتدا تخم مرغ و وانیل را داخل یک کاسه مناسب بریزید و با همزن دستی هم بزنید تا تخم مرغ از حالت لختگی خارج شود.

سپس شیر، خامه، روغن جامد، روغن مایع، شکر و زعفران دم کرده را اضافه کنید و مواد را به خوبی با هم ترکیب کنید. در ادامه خمیر مایه خشک را نیز به مواد اضافه کنید.

چطور از سالم بودن خمیر مایه مطمئن شویم؟

سالم بودن خمیر مایه تاثیر زیادی در بافت نهایی کلوچه دارد. برای تست آن می توانید مقدار کمی خمیر مایه را همراه با شکر و آب ولرم مخلوط کنید و حدود 10 تا 15 دقیقه در دمای محیط قرار دهید.

اگر روی مخلوط کف ایجاد شد، خمیر مایه فعال است و می توانید از آن استفاده کنید. توجه داشته باشید که آب نباید داغ باشد، زیرا حرارت زیاد می تواند باعث از بین رفتن فعالیت خمیر مایه شود.

مرحله دوم: اضافه کردن مواد خشک

آرد، بیکینگ پودر و نمک را با یکدیگر مخلوط و سپس الک کنید.

ترکیب آرد را در چند مرحله به مواد تر اضافه کنید و با دست یا قاشق هم بزنید تا خمیر یکدست شود. پس از اینکه خمیر شکل گرفت، آن را چند دقیقه با دست ورز دهید.

آرد را کم کم اضافه کنید و فقط تا زمانی ادامه دهید که خمیر منسجم و نرم شود. اضافه کردن بیش از اندازه آرد باعث می شود کلوچه بعد از پخت سفت و خشک شود.

مرحله سوم: استراحت دادن به خمیر

یک کاسه را با مقدار کمی روغن چرب کنید و خمیر را داخل آن قرار دهید. روی کاسه را با سلفون یا کیسه پلاستیکی بپوشانید و اجازه دهید خمیر حدود 45 دقیقه استراحت کند.

این زمان به خمیر کمک می کند بافت بهتری پیدا کند و برای شکل دادن آماده شود.

طرز تهیه مواد میانی کلوچه فومن

مرحله اول: خرد کردن گردو

گردوها را داخل آسیاب یا خردکن بریزید و چند پالس بزنید تا خرد شوند. گردو را کاملا پودر نکنید؛ بهتر است تکه های کوچک آن زیر دندان احساس شود تا کلوچه بافت و طعم بهتری داشته باشد.

مرحله دوم: ترکیب مواد میانی

گردوی خرد شده را با آرد، شکر، دارچین و پودر هل ترکیب کنید.

سپس روغن مایع و گلاب را اضافه کنید و مواد را به خوبی هم بزنید تا ترکیبی منسجم و خمیری شکل ایجاد شود.

طرز تهیه و قالب زدن کلوچه فومن

پس از آماده شدن خمیر و مواد میانی، نوبت به شکل دادن کلوچه ها می رسد.

مرحله اول: تقسیم کردن خمیر

خمیر را از کاسه خارج کنید و به چانه هایی حدود 60 تا 70 گرم تقسیم کنید. از مواد میانی نیز گلوله هایی حدود 50 گرم آماده کنید.

در طول کار روی چانه های خمیر را با یک پارچه تمیز یا کیسه بپوشانید تا خشک نشوند.

مرحله دوم: قرار دادن مواد میانی

هر چانه خمیر را روی سطح کار کمی باز کنید تا اندازه آن تقریبا به اندازه یک نعلبکی شود.

یک گلوله از مواد میانی را وسط خمیر قرار دهید و لبه های خمیر را روی مواد جمع کنید. سپس لبه ها را کاملا به هم بچسبانید و خمیر را دوباره گرد کنید.

مرحله سوم: طرح زدن روی کلوچه

برای ایجاد طرح سنتی کلوچه فومن می توانید از قالب مخصوص کلوچه فومن استفاده کنید.

کلوچه را روی سطح کار قرار دهید و قالب را روی آن فشار دهید تا طرح مورد نظر ایجاد شود. طرح باید به اندازه کافی عمیق باشد تا هنگام پخت، کلوچه بیش از حد پف نکند و شکل سنتی خود را حفظ کند.

اگر قالب مخصوص ندارید، می توانید با یک قالب گرد یا ابزار مناسب، طرح های ساده روی سطح کلوچه ایجاد کنید.

رومال کلوچه فومن

برای اینکه کلوچه ها بعد از پخت ظاهر طلایی و براق داشته باشند، می توانید روی آنها رومال بزنید.

یک تخم مرغ را با مقدار کمی زعفران دم کرده مخلوط کنید و با قلم مو روی سطح کلوچه ها بمالید.

در صورت تمایل می توانید مقداری کنجد سفید، کنجد سیاه یا سیاه دانه روی کلوچه ها بریزید.

طرز تهیه کلوچه فومن در فر

فر را از حدود 20 دقیقه قبل روی دمای 180 درجه سانتی گراد گرم کنید.

کف سینی فر را با کاغذ روغنی بپوشانید و کلوچه ها را با فاصله روی سینی بچینید. سینی را در طبقه وسط فر قرار دهید و اجازه دهید کلوچه ها حدود 20 دقیقه بپزند.

اگر بعد از این مدت سطح کلوچه ها هنوز به اندازه کافی طلایی نشده بود، سینی را به طبقه بالاتر منتقل کنید و حدود 5 تا 10 دقیقه دیگر زمان دهید تا سطح آنها طلایی و برشته شود.

پس از خارج کردن کلوچه ها از فر، اجازه دهید کاملا خنک شوند و سپس آنها را سرو کنید.

نکات مهم برای تهیه کلوچه فومن خانگی

• آرد را کم کم به خمیر اضافه کنید و از اضافه کردن آرد بیش از اندازه خودداری کنید.
• خمیر کلوچه باید نرم و لطیف باشد و نباید بیش از حد سفت شود.
• از خمیر مایه تازه و سالم استفاده کنید.
• برای فعال شدن خمیر مایه از آب داغ استفاده نکنید.
• گردو را کاملا پودر نکنید تا بافت آن داخل کلوچه احساس شود.
• هنگام آماده کردن کلوچه ها، چانه های خمیر را بپوشانید تا خشک نشوند.
• مواد میانی نباید بیش از حد شل باشد؛ در غیر این صورت هنگام بستن خمیر بیرون می ریزد.
• برای داشتن کلوچه های خوش عطرتر می توانید مقدار کمی زعفران به خمیر اضافه کنید.
• رومال تخم مرغ و زعفران باعث خوشرنگ تر شدن سطح کلوچه می شود.
• فر را حتما از قبل گرم کنید تا کلوچه ها به شکل یکنواخت بپزند.
• دمای بیش از اندازه فر باعث خشک شدن کلوچه می شود.

طرز تهیه کلوچه فومن با لیوان

اگر ترازو ندارید، می توانید مواد اولیه را با لیوان و قاشق اندازه گیری کنید. یک لیوان دسته دار فرانسوی تقریبا معادل 120 گرم آرد و حدود 150 گرم شکر است.

برای مواد مایع نیز هر لیوان شیر یا روغن مایع حدود 220 گرم در نظر گرفته می شود. با این حال، برای نتیجه دقیق تر و بافت بهتر کلوچه، استفاده از ترازوی آشپزخانه توصیه می شود.

روش نگهداری کلوچه فومن

اگر تعداد زیادی کلوچه فومن درست کرده اید، ابتدا اجازه دهید کلوچه ها کاملا خنک شوند. سپس آنها را داخل کیسه فریزر یا ظرف دربسته قرار دهید.

کلوچه فومن را می توانید در فریزر نگهداری کنید. برای مصرف، اجازه دهید کلوچه کمی از حالت انجماد خارج شود و سپس آن را در توستر، هواپز یا مایکروفر گرم کنید.

برای حفظ کیفیت و جلوگیری از خشک شدن کلوچه، بسته بندی باید کاملا محکم و بدون ورود هوا باشد.

کلوچه فومن اصالتا متعلق به کجاست؟

کلوچه فومن یکی از سوغات معروف شهر فومن در استان گیلان است. این کلوچه در شهر فومن و دیگر نقاط استان گیلان به فروش می رسد و معمولا به صورت تازه و روزانه تهیه می شود.

مغز شیرین و معطر این کلوچه که ترکیبی از شکر، گردو، دارچین و هل است، یکی از مهم ترین ویژگی های آن محسوب می شود.

کلوچه فومن چند کالری دارد؟

میزان کالری کلوچه فومن به اندازه کلوچه و مقدار مواد اولیه آن بستگی دارد. به طور میانگین، هر 100 گرم کلوچه فومن حدود 450 کالری دارد.

مقدار تقریبی مواد مغذی در هر 100 گرم کلوچه فومن به صورت زیر است:

مقدار دقیق کالری و ارزش غذایی می تواند با توجه به اندازه کلوچه و میزان روغن، شکر و گردوی استفاده شده متفاوت باشد.

کلوچه فومن را با چه چیزی سرو کنیم؟

کلوچه فومن معمولا همراه با چای سرو می شود و می تواند یک گزینه خوشمزه برای عصرانه باشد. چای سیاه، چای لاهیجان و انواع نوشیدنی های گرم در کنار این کلوچه ترکیب خوبی ایجاد می کنند.

اگر کلوچه را تازه و گرم سرو کنید، عطر دارچین، هل و گردوی آن بیشتر احساس خواهد شد.

جمع بندی

طرز تهیه کلوچه فومن خانگی اگرچه چند مرحله دارد، اما با رعایت چند نکته ساده می توانید کلوچه هایی نرم، خوش عطر و شبیه نمونه های سنتی شمال تهیه کنید. مهم ترین نکته در این دستور، آماده کردن خمیر نرم، استفاده از خمیر مایه سالم و رعایت میزان آرد است.

مغز گردو، شکر، دارچین و هل نیز طعم اصلی کلوچه فومن را می سازند و باعث می شوند این شیرینی سنتی انتخابی عالی برای سرو در کنار چای باشد.